Functionele en Dissociatieve Neurologische Symptomen

Hemi

Onderzoek

Vaak vragen patiënten zich af of de dokter de juiste diagnose heeft gesteld.
Hierover kunt u lezen bij 'Foute diagnose?'.

Aanvullend onderzoek in de vorm van röntgenfoto's, CT-scans, of MRI-scans wordt vaak gedaan bij patiënten die bij de neuroloog komen met functionele symptomen. Meestal is dit bedoeld om andere diagnoses uit te sluiten. Daarbij worden soms afwijkingen gevonden, hieronder kunt u daarover lezen.

1. MRI hersenen

Afwijkingen op en MRI scan kunnen voor veel verwarring zorgen. Bij veroudering ontstaan bij alle gezonde mensen kleine afwijkingen in de hersenen, die te zien zijn als witte plekjes op de scan. Dit is te vergelijken met het krijgen van grijze haren op oudere leeftijd, en hoort erbij. Hier zit variatie in tussen mensen, roken en hoge bloeddruk veroorzaken meer van dit soort plekjes en het wordt ook gedacht dat ze vaker voorkomen bij migraine en depressie.

Het wordt lastig wanneer de klachten van een patiënt mogelijk zouden kunnen passen bij Multipele Sclerose (MS). Daarbij worden ook witte vlekken op de scan gezien, vaak wel op karakteristieke plaatsen in de hersenen, en op plaatsen die passen bij de klachten. Soms is het zo dat de radioloog en de neuroloog niet zeker zijn of de afwijkingen die gezien worden op MRI, passen bij een normale scan, of passen bij MS. Soms wordt in zo'n geval een ruggeprik gedaan, om het hersenvocht te onderzoeken, bij MS zijn daar vaak stofjes passend bij ontsteking in te vinden.

2. MRI of röntgenfoto ruggewervels/ruggemerg

Ook in de ruggewervels (en overigens in veel gewrichten in het lichaam) ontstaan met de leeftijd afwijkingen in gezonde mensen die te zien zijn op foto's of scans. Dit noemen we vaak 'degeneratieve afwijkingen', oftewel een vorm van slijtage. Er wordt dan gesproken over degeneratieve afwijkingen, discus protrusie, spondylose, osteophytvorming etcetera.

Studies hebben aangetoond dat mensen met hele grote afwijkingen op die foto's of scans, vaak helemaal geen klachten hebben. Daarnaast hebben veel mensen die last hebben van rugpijn, geen bijpassende afwijkingen op de scan.

Maar ook hier geldt: het onderscheid tussen normaal en niet normaal is soms moeilijk te maken. Als iemand veel van deze 'degeneratieve afwijkingen' heeft en ook veel rugpijn, is het soms moeilijk te bepalen of dat iest met elkaar te maken heeft.

Ook bij de vraag of er mogelijk een hernia is (een zenuw in de rug die bekneld zit en daardoor pijnklachten in de billen of benen geeft, met daarbij ook vaak tintelingen/verminderd gevoel of zelfs verminderde kracht in bepaalde spieren), is niet altijd met zekerheid te beantwoorden: als er geen hernia wordt gezien op een MRI-scan, is het vrijwel zeker geen hernia. Echter, vaak worden afwijkingen op een MRI gezien die kunnen passen bij een hernia, maar die geven geen symptomen.

Veel patiënten (en ook artsen), denken dat het maken van een MRI direct zorgt voor een diagnose. Dat is, zoals hierboven uitgelegd, helaas vaak niet zo. Daarbij komt dat het voor patiënten en artsen erg vervelend is als er iets op de scan gezien is, waar beiden niet van weten of het eigenlijk wel belangrijk is. Dat geeft een onzeker gevoel.

3. Elektro-encefalografie (EEG)

Patiënten met insulten of toevallen worden vaak onderzocht doormiddel van een EEG. Hierbij wordt de elektrische activiteit van de hersenen gemeten met elektrodes op het hoofd.

Bij patiënten met dissociatieve aanvallen (en waarschijnlijk ook in gezonde mensen) worden soms kleine afwijkingen gevonden in de metingen, die niets betekenen. Deze afwijkingen geven soms onrust, terwijl ze eigenlijk geen consequenties hebben.

Bij patiënten met epilepsie is het EEG heel vaak normaal, behalve tijdens een aanval.
Tijdens een aanval kan je het verschil maken tussen epilepsie en andere oorzaken van insulten/toevallen. Eigenlijk heeft een EEG om dit onderscheid te maken, alleen zin tijdens een aanval. Dat is natuurlijk vaak niet haalbaar, dus dan moet de diagnose worden gesteld op basis van het verhaal, en bijvoorbeeld een filmpje gemaakt van een aanval.